• Murat DOĞRU

Corona Virüsü Salgını İklim Değişikliğinin Ürünü

Corona Virüsü Salgını İklim Değişikliğinin Bilinen Bir Ürünü

Dünya İklim Değişikliği’nin tehlikeli bir ürünü ile mücadele etmeye çalışıyor. İklim değişikliği dünyadaki tüm canlı hayatını etkilerken virüsler ve mikropların yarattığı ölümcül hastalıklara da neden oluyor. Küresel ısınma ve iklim değişikliği insanoğlunu on yıllarca mücadele etmesi gereken hastalıklar ile karşı karşıya bıraktı. Bunun dünya ekonomisine etkisinin, şaşırmayın 3.000 trilyon USD olması bekleniyor. Daha fazla sera gazı emisyonu yapılması, iklimin değişmesi ile virüsler arasındaki bağı kavramak bilimsel yayınları okumayan halk için hemen mümkün olmuyor. Ancak iklim değişikliği mücadelesi için çalışan biz uzmanlar için Corona hiç de şaşırtıcı bir gelişme değil.

Daha önce pek fazla bilinmeyen bir koronavirüs türü, son haftalarda manşetlere hükmetti ve halk sağlığı yetkililerini hızlı yayılması ve öldürücü yapısı ile endişelendirdi. Ancak bu durum, bulaşıcı hastalığı inceleyen bilim adamları için gerçekten sürpriz değil: kalamar statüsüne ulaşma potansiyeline sahip birkaç patojenden sadece biri. Küresel ısınma ile birlikte patojenler


İklim değişikliğinin bu belirli virüsü bu zamanda hayvanlardan insanlara atlamasını tetiklediğine veya daha sıcak bir gezegenin yayılmasına yardımcı olduğuna dair somut deneyler yok. Bununla birlikte, genel olarak, iklim değişikliğinin virüslerin ve diğer patojenlerin neden olacağı salgınlarda bir artışa yol açacağı çok açıktır.


Bilim adamları on yıllardır iklim değişikliğinin hastalıkların yayılma şeklini değiştireceğini anladılar, ancak gezegen ısındıkça bu hipotezler test ediliyor ve bilim adamları gerçek zamanlı olarak sorunu öğreniyorlar. İklim değişikliği ve bulaşıcı hastalıklar arasında birçok bağlantı var, ancak özellikle yeni ve ilgili bir bilgi alanına odaklanalım:

İklim Değişikliği Virüsleri Sıcakta Yaşamak İçin Eğitti

Yükselen sıcaklıklar doğal bağışıklık sistemlerimizi nasıl daha az etkili hale getiriyor?

Vücudumuz inanılmaz hastalıklarla mücadele makineleri. Bir uyarlama uzun bir yol kat ediyor: sıcak vücut sıcaklığımız kendi başına her türlü istenmeyen istilalara kendini kapatabilir. Bir patojen vücudumuza girdiğinde, genellikle ateşle karşılaşırız, bizi hastalıklarla savaşmak için daha da ısınırız. Ateş, bağışıklık sistemini uyarır ve ideal olarak ısı, patojenlerin hayatta kalmasının zor olduğu bir ortam yaratır.


Ancak, patojenler doğal dünyada giderek daha sıcak sıcaklıklara maruz kaldıklarından, insan vücudundaki yüksek sıcaklıkta hayatta kalmak için daha donanımlı hale gelirler. Johns Hopkins Üniversitesi’nin Bloomberg Halk Sağlığı Okulunda mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü Arturo Casadevall, “Her sıcak günümüzde bir seçim etkinliğimiz var” diyor. Hayatta kalan ve üreyen patojenler vücudumuzdakiler de dahil olmak üzere daha yüksek sıcaklıklara daha iyi adapte oluyorlar. Ve bununla birlikte, küresel ısınmanın etkisi olarak vücudumuzun birincil savunma mekanizmalarından biri etkililikte azalmaktadır.

Bu teorik ve uzak bir endişe değil. Geçen yıl, Casadevall ve meslektaşları mBio dergisinde Candida auris'in (kan dolaşımına giren, çeşitli rahatsızlıklara yol açan bir mantar) 2012 yılında üç farklı izole yerdeki (Güney Asya, Venezuela ve Güney Afrika) hastalarda aynı anda nasıl ortaya çıktığını belgelediler. Küreselleşen dünyamızda, hastalıklar genellikle uçaklara atlayan insan taşıyıcılar tarafından taşınıyor, ancak bu durumda bilim adamları, bu yerlerin her birinde benzer değişen iklim koşullarının eşzamanlı gelişimi sürüklediği sonucuna vardılar. Casadevall, bu etkinin ne kadar yaygın olabileceğini söylemek zor, ancak Candida auris gibi mantarlarla sınırlı olacağını düşünmek için bir neden yok.


Günümüzde yayılan koronavirüs türü, Candida'dan birçok nedenden farklıdır, ancak muhtemel hayvan vektörü - yarasalar - sıcaklıkların bulaşıcı hastalığın yayılmasıyla nasıl ilişkili olduğuna dair ilginç bir örnek sunmaktadır. İnsanlar gibi, yarasalar da onları hastalıktan koruyan sıcak vücut ısısılarını koruyan memelilerdir. Ancak vücut sıcaklığımız 98.6 ° F civarında dururken hasta olduğumuzda birkaç derece yükselirken, yarasaların vücut sıcaklıkları düzenli olarak 105 ° F'ye kadar yükselebilir. Bu, onlardan hiç bir acı çekmeden bir dizi patojen taşıyabilecekleri anlamına gelir. Yakın gelecekte, küresel sıcaklıklar arttıkça, yarasalar vücut ısılarıyla korunmaya devam ederken, taşıdıkları patojenler bize daha fazla zarar verecektir.


İklim Değişikliği ve Virüslerin Bağları Karmaşık ve Çok Faktörlü

Bilim adamları on yıllardır iklim değişikliğinin bir dizi halk sağlığı sonucuna yol açacağının farkındalar ve bu konuda uyarıyorlar. Örneğin, Ulusal Bilimler Akademisi'nin 1992 tarihli bir raporunda, iklim değişikliğinin bulaşıcı hastalığın yayılmasına yol açabileceği bir araştırma gösterildi. İklim değişikliğinin hastalıklar üzerindeki etkisini “rahatsız edici” olarak araştırmaya ayrılan kaynaklar büyük oranda çalışmalarını tamamladı. Dört yıl sonra, Journal of American Medical Association dergisinde geniş çapta atıfta bulunulan bir makale, iklim değişikliğinin yetersiz beslenmeden sıtmaya kadar her şeyin yayılmasını artırabileceği konusunda uyarıda bulundu ve doktorlar, iklim bilimcileri ve sosyal bilimciler arasında uyumlu bir çalışma yapılması çağrısında bulundu. Aynı yıl Dünya Sağlık Örgütü, konu ile ilgili 300 sayfalık bir rapor yayınladı, iklim ve sağlık arasındaki bağları inceliyordu, ancak aynı zamanda bağlantıların “karmaşık ve çok faktörlü” olduğunu da belirtti.


Bu Salgından Daha Tehlikeli Salgınlar Olabilir

Bugün günlük deneyimlerimizle daha fazlasını yaşayarak biliyoruz, ama hala bilmediğimiz çok şey var. Arctic permafrost eridiğinde, bin yıl boyunca gömülü olan patojenler atmosfere salınacak ve acaba onlarla savaşabilir miyiz bilmiyoruz. İnsanların ve tüm toplulukların, ülkelerin ve yaşam biçimlerinin kaybı ne olacak? Hesaplanan o ki küresel ısınmanın patojenler kanalı ile insanlığa kaybı 3.000 trilyon dolar olacak. Şu anda tropik bölgelerde izole edilen hastalık taşıyan sivrisinekler iklim değişikliği ile menzilleri arttıkça çok daha fazla uzaklara hastalıkları taşıyabilecekler. Gelecekte Corona virüsünden çok daha tehlikeli salgın hasatalıkların İklim Değişikliği ile birlikte artacağını tahmin etmek zor değildir.

Deneyimler toplumlara can ve mal kaybı olarak maliyet oluşturmadan devlet tedbirlerine dönüşmüyor. Siyaset, halktan oy alamama riski ile karşılaştığında iklim değişikliği ile mücadele ediyor.


İklim Değişikliği Toplumda Hastalıkları Arttırıyor

Bilim adamları bu sorulara ve diğer birçok bilinmeyene yanıt bulmak için uğraşıyorlar, ancak bilinmeyen birçok bilinmeyen şüphesiz kalıyor. Deneyimler toplumlara can ve mal kaybı olarak maliyet oluşturmadan tedbire dönüşmüyor. Bunun en önemli nedeni ekonomik kaygılar. Dünya ekonomisinin iklim değişlikliği ile mücadelede özellikle fosil yakıtların kullanımı konusunda politik bir direnç noktası bulunuyor. Ancak bu bir gerçek ki iklim değişikliği tahminlerin çok ötesinde insan hayatını olumsuz etkiliyor ve hatta sona ermesi için gerekçe oluyor.


Bill Gates Uyarmıştı

Dünyanın Teknoloji devi Microsoft'un kurucusu Bill Gates, küresel bir salgın hastalığa karşı insanoğlunu 2018 yılında uyarmıştı. İnsanoğlunu tehdit eden olası kıyamet senaryolarından birisi olan küresel bir salgın hastalık milyarder işadamı Bill Gates tarafından da dile getirmişti. Bill Gates'e göre bu teori, önümüzdeki 10 yıl içinde gerçekleşebilirdi.


“Dünya, savaş için hazırlandığı ciddiyetle pandemi için hazırlanmalı” diyen Gates'in iddiasına göre kontrol edilemeyen bir biliminsanı, laboratuvarda çiçek hastalığının daha ölümcül bir formuna dönüştürebilir. Gates'e göre bu önünü çok zor alacağımız küresel bir salgına sebep olabilirdi. Gates, küresel ısınmanın salgın hastalıkların yayılmasını hızlandırdığını da ifade etmişti.


Küresel ısınma ve iklim değişikliği ile mücadele etmenin bir seçenek değil zorunluluk olduğunu dünya Corona virüsünün öldürdüğü binlerce kişi ve büyük ekonomik kayıp ile öğrenecek. Veya daha büyük salgınları zaman insanoğluna gösterecek.

İklim değişikliği ile mücadele için çok boyutlu bir performans sergilemek gerekiyor. İklim değişikliğinin sonuçları ile mücadele etmek yerine nedenlerini ortadan kaldırmak gerekiyor. İklim değişikliğinin sonuçları ile uğraşmak adeta hastaya aspirin tedavisine benziyor. Dünyada yeniden ekonomi, sağlık ve yaşam kalitesindeki başarı için küresel bazda iklim değişikliğinin etkilerinin neler olabileceğini bilerek kalıcı adımlar atmak gerekiyor.

Park Oran Sitesi A3 Blok No:6 Oran, Çankaya, Ankara 06450 | info@ecocity.center | Tel: +90 312 221-2147

© 2020 by ECOCITY Center for Sustainable Urban Development & Design

  • White Facebook Icon
  • White Twitter Icon
  • White Instagram Icon
  • White YouTube Icon
  • White Vimeo Icon